مقدمه
سونوگرافی یکی از مهمترین و دقیقترین ابزارها برای بررسی سلامت جنین در دوران بارداری است. این روش بدون درد، بدون اشعه و کاملاً بیخطر است و تقریباً تمام زنان باردار در طول بارداری چندین سونوگرافی انجام میدهند. هدف این تصویربرداری، بررسی مراحل رشد جنین، تشخیص مشکلات احتمالی، تعیین سن بارداری و کنترل سلامت مادر و جنین است.
سونوگرافی بارداری چیست؟
سونوگرافی یک روش تصویربرداری مبتنی بر امواج صوتی است که تصویر واضحی از جنین داخل رحم ارائه میدهد. این روش به پزشک کمک میکند:
- تأیید بارداری
- بررسی چرخش و ضربان قلب جنین
- تعیین تعداد جنین (تکقلو، دوقلو و…)
- اندازهگیری سن بارداری
- ارزیابی رشد و وزن جنین
- کنترل مایع آمنیوتیک، جفت و بند ناف
این روش، کاملاً سالم، بدون اشعه و امن برای مادر و جنین است.
زمانهای مهم سونوگرافی در دوران بارداری
۱. سونوگرافی اولیه (۶ تا ۸ هفتگی)
این سونوگرافی یکی از مهمترین مراحل دوران بارداری است.
۳. سونوگرافی آنومالی اسکن (۱۸ تا ۲۲ هفته)
مهمترین سونوگرافی بارداری که طی آن ساختارها و ارگانهای حیاتی جنین بررسی میشوند، از جمله:
- مغز و جمجمه
- قلب
- ستون فقرات
- شکم و اعضای داخلی
- دست و پا
- لب و دهان جنین
در این مرحله معمولاً جنسیت جنین نیز بهطور دقیق قابل تشخیص است.
۴. سونوگرافی رشد و داپلر (۳۰ تا ۳۶ هفته)
برای ارزیابی جریان خون جفت و بند ناف، کنترل رشد جنین، موقعیت او و وضعیت مایع آمنیوتیک.
انواع سونوگرافی در بارداری
۱. سونوگرافی دو بعدی (۲D)
اساسیترین و رایجترین نوع سونوگرافی، مناسب برای بررسی کلی سلامت جنین.
۲. سونوگرافی سهبعدی و چهاربعدی (۳D / 4D)
برای نمایش واضح چهره و حرکات جنین—بیشتر جنبه دیداری دارد اما در بعضی موارد تشخیصی مفید است.
۳. سونوگرافی داپلر (Doppler)
برای بررسی جریان خون جفت، بند ناف و ارزیابی احتمال مشکلات رشد.
آیا سونوگرافی برای جنین ضرر دارد؟
سونوگرافی یک روش ایمن و بدون خطر است.
هیچگونه اشعهای ندارد و تاکنون هیچ تحقیق معتبری، ضرری برای مادر یا جنین گزارش نکرده است. فقط باید در تعداد و زمانهای توصیهشده توسط پزشک انجام شود.
مزایای سونوگرافی در دوران بارداری